valse tweeling – postzegelkunst en henri rousseau

26.11.06 | bekeken worden | valse tweeling

Het volgende citaat komt uit een blad over het verzamelen van postzegels. Het artikel noemt geen auteur, het colofon achterin blijft leeg, wat mooi onthecht is – woorden zijn van niemand, je kunt ze plukken als eetbare paddestoelen in een herfstachtig bos, er groeit wel weer wat:

‘Het postzegelvel Bedreigde Dieren is ontworpen vanuit de – kijkdoosgedachte – van de Franse schilder Henri Rousseau (1844-1910): met veel diepte, kleurrijke beelden, veel natuur en dieren die zich verschuilen achter bomen en bladeren.’

Kijkdoos – zo had ik Rousseaus werk niet eerder bekeken. Dieren staren je wijdogig aan, dat maakt Rousseaus werk bijzonder, jij wordt bekeken in plaats van zij. Maar diepte? Het werk is plat. Dieren lijken juist te verschijnen in plaats van zich te verschuilen.

The Merry Jesters (Henri Rousseau, 1906)

Al schrijvend zeg je natuurlijk niets over het werk en alles over de blik waarmee je kijkt en postzegels ontwerpt en postzegeltijdschriften vult. Dat is het leuke van schrijven, met een beetje geluk en een goed gekozen woord, wordt het onmogelijk om ooit nog anders naar de schilderijen van Rousseau te kijken. Henri Rousseau, kijkdooskunstenaar. Aan het woord kijkdoos kleeft het knutselachtige van de amateur, het krampachtige van de zondagschilder, de tong uit de mond van de hobbyist, het authentieke van de autodidact. Het is nog net geen outsider art. Was Rousseau trouwens geen douaneklerk? Dat laatste lees je in elk verhaal over hem, omdat het iets belangwekkends zegt over zijn werk.